SİRKÜLER NO: ANK-2026/ 16 İST, 09.01.2026
ÖZET: Yerel ve Küresel Asgari Tamamlayıcı Kurumlar Vergisi Uygulama Genel Tebliği Yayımlandı, Yerel Asgari Tamamlayıcı Kurumlar Vergisi Beyannamesi E-Beyan Sisteminde Uygulamaya Açıldı
26/12/2025 tarihli ve 33119 sayılı Resmi Gazete’de Yerel ve Küresel Asgari Tamamlayıcı Kurumlar Vergisi Uygulama Genel Tebliği yayımlandı.
5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununa eklenen Yerel ve Küresel Asgari Tamamlayıcı Kurumlar Vergisi (ATV) düzenlemesi, 2 Ağustos 2024 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Düzenleme, belirli bir büyüklüğü aşan çok uluslu işletme gruplarının, faaliyet gösterdikleri ülkeler itibarıyla elde ettikleri kazançların asgari %15 oranında vergilendirilmesini amaçlamaktadır.
Bu kapsamda;
>> Nihai ana işletmenin konsolide hasılatının, önceki dört hesap döneminin en az ikisinde 750 milyon avro karşılığı TL’yi aşması halinde,
>> Grup bünyesindeki bağlı işletmeler için ülkesel bazda vergi yükü hesaplanmakta,
>> %15’in altında kalan vergileme, yerel ATV, Gelirin Dâhil Edilmesi Esası (IIR) ve Yetersiz Vergilendirilen Ödemeler Esası (UTPR) mekanizmaları yoluyla tamamlanmaktadır.
Konsolide hasılat sınırının karşılanıp karşılanmadığının tespitinde, çok uluslu işletme grubunun konsolide finansal tablolarındaki kâr/zarar tablosunda raporlanan hasılat tutarları dikkate alınır. Gelirin raporlandığı cari hesap döneminin hasılatı bu hesaplamaya dâhil edilmez. Böylece ilgili hesap döneminin başında mükellefin bu vergiye tabi olup olmadığı belirlenir. Söz konusu konsolide finansal tablolar kabul edilebilir finansal muhasebe standartlarına uygun olarak hazırlanır.
2 Ağustos 2024 tarihli ve 7524 sayılı Kanunla Kurumlar Vergisi Kanununa eklenen Yerel ve Küresel Asgari Tamamlayıcı Kurumlar Vergisi (ATV) uygulamasına ilişkin usul ve esaslar, Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından yayımlanan Tebliğ ile açıklanmıştır.
Tebliğ, kapsamlı düzenlemeler içermekte olup uygulamaya ilişkin teknik ayrıntılar, tanımlar, muafiyetler, beyan süreçleri ve hesaplama yöntemlerine ilişkin çok sayıda açıklama içermektedir.
Bu sirkülerimizde, Tebliğ’de yer alan açıklamalardan bazıları özet olarak sunulmuştur.
1. Verginin Konusu ve Kapsamı
Tebliğe göre, nihai ana işletmesinin konsolide finansal tablolarında yıllık konsolide hasılatı, gelirin raporlandığı dönemden önceki dört hesap döneminin en az ikisinde 750 milyon Avro karşılığı Türk lirası tutarını aşan çok uluslu işletme grupları, yerel ve küresel ATV uygulaması kapsamına girmektedir.
Bu eşiğin altında kalan gruplar veya yalnızca Türkiye’de faaliyet gösteren işletme grupları uygulama kapsamı dışındadır.
Hasılat sınırının tespitinde, konsolide finansal tablolarda kâr/zarar tablosunda raporlanan hasılat tutarı dikkate alınır. Grup içi işlemlerden elde edilen hasılat tutarları, konsolidasyon sürecinde ortadan kaldırılarak hasılat sınırının tespitinde dikkate alınmaz.
Hasılatın Türk lirası karşılığının belirlenmesinde, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasınca açıklanan döviz alış kurları esas alınır.
1.1 Konsolide hasılat sınırı
Konsolide finansal tablolardaki kâr/zarar tablosunda raporlanan hasılat dikkate alınır.
Gelirin raporlandığı cari hesap döneminin hasılatı dâhil edilmez; böylece dönem başında mükellefiyet durumu belirlenir.
Konsolide tablolar kabul edilebilir finansal muhasebe standartlarına uygun hazırlanır.
Önceki dönemlere ait tablolar yoksa, önceki iki hesap dönemi oluştuğunda, üçüncü hesap dönemi ilk uygulama dönemi olabilir. Bu iki dönemde sınır aşılmışsa, grup üçüncü dönemde kapsama girer.
Ek 1/1 bakımından hasılat; satışların maliyeti ve diğer faaliyet giderleri indirilmeksizin, mal teslimi/üretimi, hizmet sunumu, olağan/diğer faaliyetlerden doğan her türlü ekonomik fayda ve değeri kapsar. Farklı hasılat türleri raporlanmışsa toplu dikkate alınır.
Kâr/zarar tablosunda raporlanan yatırımlardan net kazançlar ile olağandışı/tek seferlik ve müstakil raporlanan gelirler de hasılat sayılır.
Net esasına göre raporlanan bazı finansal işlemlerden net tutarlar, muhasebe standardı böyle öngörüyorsa finansal hasılat kabul edilir (örn. “net bankacılık ürünü”, “net hasılatlar”).
Bir işletmenin hasılatı konsolide ediliyorsa, azınlık payı bulunsa dahi konsolide tablolara yansıyan toplam hasılat dikkate alınır.
Konsolide hasılat sınırı, grup toplamı üzerinden belirlenir; grup içi işlemlerden doğan hasılat, konsolidasyonda ortadan kaldırılarak sınır tespitine dâhil edilmez.
Ek 3/1 ve 3/2 kapsamındaki muaf grup işletmelerinin kazançları, konsolide edildikleri oranda hasılat sınırı testinde dikkate alınır.
Konsolide hasılat sınırının TL karşılığı; 1 Ocak veya sonrasında başlayan dönemler için, önceki yıl Aralık ayı ortalama döviz kuru dikkate alınarak Ocak ayında hesaplanır ve ilan edilir.
ATV bakımından hesap dönemi, nihai ana işletme tarafından konsolide finansal tabloların hazırlanmasında kullanılan dönemdir. Bağlı işletmenin hesap dönemine ilişkin finansal sonuçlarını konsolide finansal tablolara dâhil eden çok uluslu işletme grupları bu vergi uygulamasında söz konusu tutarları kullanır.
Bir bağlı işletme nihai ana işletmeden farklı bir hesap dönemine sahip olabilir ve ayrıca bu bağlı işletme, büyüklük ve önem derecesi kriterleri nedeniyle nihai ana işletmenin konsolide finansal tablolarına dâhil edilmeyebilir. Ancak bu durumda dahi söz konusu bağlı işletme için bu Kanunun Beşinci Kısmı kapsamında yapılacak hesaplamalar, nihai ana işletmenin hesap dönemi içerisinde sona eren finansal muhasebe dönemi dikkate alınarak yapılmalıdır. Benzer şekilde bir iş ortaklığı veya iş ortaklığı grubunun hesap döneminin nihai ana işletmenin hesap döneminden farklı olması durumunda da yine söz konusu iş ortaklığı veya iş ortaklığı grubu için bu kapsamda yapılacak hesaplamalar, nihai ana işletmenin hesap dönemi içerisinde sona eren finansal muhasebe dönemi esas alınarak yapılır.
2. Verginin kapsamı
Konsolide hasılat sınırını karşılayan çok uluslu işletme grupları ATV kapsamındadır.
Sınırın altında kalan gruplar veya tamamen yerel nitelikte olan gruplar bu verginin kapsamına dâhil değildir.
Mükellefiyetin tespiti için, grubun varlığı ve “çok uluslu işletme grubu” sayılma şartlarının belirlenmesi gerekir.
2.1. Grup
İşletmeler ortak kontrol altında olup kazançları aynı konsolide tablolara dâhil ediliyorsa grup oluşur. Ortaklıklar ve trustlar da (ayrı finansal tablo hazırlayan) grup oluşturabilir.
Konsolide finansal tablolar;
i. Bir işletme tarafından kabul edilebilir finansal muhasebe standartlarına uygun olarak hazırlanan ve söz konusu işletme ile bu işletmenin kontrol gücüne sahip olduğu işletmelerin varlıklarının, yükümlülüklerinin, gelirlerinin, giderlerinin ve nakit akışlarının tek bir ekonomik birim olarak sunulduğu finansal tabloları,
ii. Bulunduğu ülke dışındaki diğer ülkelerde işyerine sahip olması nedeniyle bir grup oluşturan ana merkezler tarafından kabul edilebilir finansal muhasebe standardına göre hazırlanmış finansal tabloları,
iii. Nihai ana işletmenin, (i) ve (ii) numaralı paragraflarında belirtilen ancak kabul edilebilir finansal muhasebe standardına göre hazırlanmayan finansal tablolara sahip olması durumunda, önemli rekabet bozulmalarını önlemek için düzeltmelere tabi tutularak hazırlanmış olan finansal tabloları,
iv. Nihai ana işletmenin, (i), (ii) ve (iii) numaralı paragraflarında belirtilen finansal tabloları hazırlamadığı durumlarda, kabul edilebilir finansal muhasebe standardı veya önemli rekabet bozulmalarını önlemek için düzeltilmiş başka bir yetkilendirilmiş finansal muhasebe standardına göre hazırlaması gerekseydi, söz konusu işletmenin bu şekilde hazırlanacak olan konsolide finansal tabloları
ifade eder.
Yetkilendirilmiş standart UFRS ile tümüyle uyumlu ise “önemli rekabet bozulması yoktur” kabulü yapılır; TFRS için de bu kabul tabiidir.
ATV kapsamında grup sayılmak için birebir konsolidasyon aranır. Konsolidasyon yapılmıyorsa fakat yapılması gerekiyorsa, kontrol edilen işletmeler topluluğu da grup kabul edilir. Büyüklük/önem nedeniyle veya satılmak üzere elde tutma sebebiyle konsolide edilmeyen işletmeler de (kontrol altında iseler) gruba dâhil edilir.
Bir işletme, bir grubun parçası olabilmesi için Tebliğde yer alan ‘işletme’ tanımındaki hususları karşılamalıdır. Buna göre işletme, herhangi bir tüzel kişi veya ortaklıklar ve trustlar gibi ayrı finansal tablolar hazırlayan bir kurumu ifade eder.
Bir müşterek faaliyet, tanımı karşılıyorsa ayrı bağlı işletme sayılır; konsolide tablolara yansıtılan kısmı dikkate alınır.
Konsolide dışı bırakılan veya birebir aktarılmayan işletmeler de, genel konsolidasyon ilkelerine göre nihai ana işletmenin kontrolü altındaysa gruba dahildir.
Grup tanımı aynı zamanda, başka bir grubun parçası olmaması koşuluyla, yurt dışında bir veya daha fazla işyeri bulunan ana merkez de grup sayılır; yalnız devletsiz işyeri durumunda grup oluşmaz.
2.2. Çok uluslu işletme grubu
Çok uluslu işletme grubu, nihai ana işletmenin bulunduğu ülke dışında en az bir ülkede bir veya daha fazla işletmeye veya iş yerine (gelir elde etmese dahi) doğrudan/dolaylı sahip olan gruptur.
2.3. Bağlı işletme
Bağlı işletme, bir gruba dâhil olan herhangi bir işletme veya bir ana merkeze bağlı iş yeri olabilir. Bu kapsamdaki iş yeri, ana merkezden ve ana merkeze ait diğer işyerlerinden ayrı olarak değerlendirilir. Muaf işletmeler bağlı işletme değildir..
2.4. Nihai ana işletme
2.4.1. Genel açıklamalar
Nihai ana işletme, çok uluslu işletme grubunu oluşturan tüm işletmelerin belirlenmesinde başlangıç noktası olup aynı zamanda grup tanımının bir parçasıdır.
Nihai ana işletme olmak için bir işletme iki koşulu birden sağlamalıdır:
i) Başka işletmeler üzerinde doğrudan/dolaylı kontrol gücü bulunması,
ii) Kendisi üzerinde doğrudan/dolaylı kontrol bulunmaması.
Kabul edilebilir (veya önemli rekabet bozulmasını önleyecek şekilde düzeltilmiş yetkilendirilmiş) standarda göre birebir konsolidasyon yapılması gerekiyorsa kontrol var sayılır.
İşyeri üzerinden grup: Ana merkezin yurt dışında bir veya daha fazla işyeri bulunması halinde ana merkez nihai ana işletmedir (kamu kurum/kuruluşu niteliğindeki varlık fonları hariç).
2.4.2 Kamu kurum ve kuruluşu niteliğindeki varlık fonları
Ek 3/1-(a) uyarınca kamu kurum ve kuruluşları muaftır. Bu kuruluşlar; tamamı devlete ait, temel amacı genel devlet işleri veya varlık yönetimi olan, ticari faaliyette bulunmayan, kamusal sorumluluk taşıyan, tasfiyesi devletçe yapılan ve yıllık faaliyetlerini raporlayan kurumlardır.
Kamu kurum/kuruluşlarının konsolidasyon yapma yükümlülüğü yoktur; ancak nihai ana işletme sıfatıyla konsolidasyon yapan varlık fonları üzerinden, bağlı grupların durumu sınır testine yol açabilir.
Kamu kurum ve kuruluşu özelliklerini taşıyan varlık fonları nihai ana işletme sayılmaz ve çok uluslu işletme grubunun parçası kabul edilmez. Varlık fonunun mülkiyet payı tek başına kontrol sayılmaz; bir işletmenin nihai ana işletme olup olmadığı, varlık fonunun payına bakılmaksızın belirlenir.
3. Beyan ve Ödeme
3.1. Küresel ATV beyannamesinin verilme zamanı
Hesaplanan küresel ATV’nin, hesap döneminin kapandığı ayı izleyen on beşinci ayın son gününe kadar beyan edilmesi ve aynı süre içerisinde ödenmesi gerekmektedir. Ancak, geçici 17 nci maddenin birinci fıkrasının (b) bendine göre, 2024 hesap dönemi için hesaplanan küresel ATV hesap döneminin kapandığı ayı izleyen on sekizinci ayın son gününe kadar beyan edilir ve tahakkuk eden vergiler beyan süresinin son gününe kadar ödenir.
3.2. Yerel ATV’nin beyan yükümlülüğü
Yerel ATV, mükelleflerin beyanı üzerine tarh olunur. Yerel ATV beyannamesi, mükelleflerin kurumlar vergisi yönünden bağlı olduğu vergi dairesine verilir. Mükellefler beyanlarını bu beyanname ile yapmak veya bu beyannamede yazılı olan bilgilere uygun olarak bildirmek zorundadır.
Bu kapsamda, çok uluslu işletme grubu tarafından Türkiye’de yerleşik grup üyesi bağlı işletmelerden biri yetkilendirilir ve bu işletme, yerel ATV’nin tamamını kendi adına beyan edip öder. Yetkilendirilen mükellefin yerel ATV’nin tamamını kendi adına beyan edip ödemesi durumunda, diğer mükelleflerin bu vergiye ilişkin beyan ve ödeme sorumlulukları ortadan kalkar. Söz konusu mükellef yerel ATV beyannamesinde diğer bağlı işletmelere ilişkin bilgilere de ayrı ayrı yer verir. Verginin tamamının grup adına yetkilendirilen mükellef tarafından ödenmemesi durumunda, aynı çok uluslu işletme grubuna bağlı mükelleflerin verginin ödenmesine ilişkin müştereken ve müteselsilen sorumlulukları devam eder.
Türkiye’de bulunan iş ortaklığı grubuna ya da azınlık payına sahip olunan alt gruba ilişkin hesaplanan yerel ATV tutarı, anılan grup veya alt grubun bir üyesi tarafından beyan edilip ödenebileceği gibi bu yükümlülük aynı çok uluslu işletme grubunun üyesi olan ve Türkiye’de bulunan bir bağlı işletme tarafından da yerine getirilebilir.
3.2.1. Yerel ATV’nin vergilendirme dönemi
Yerel ATV’nin vergilendirme dönemi, hesap dönemidir. Kendilerine özel hesap dönemi tayin edilen mükelleflerin vergilendirme dönemi ise özel hesap dönemidir. Hesap dönemi, nihai ana işletmenin konsolide finansal tablolarının hazırlanmasına esas teşkil eden vergilendirme dönemidir.
3.2.2. Yerel ATV beyannamesinin verilme zamanı
Yerel ATV, mükelleflerin beyanı üzerine tarh olunur. Hesaplanan vergi, hesap döneminin kapandığı ayı izleyen on ikinci ayın birinci gününden son gününe kadar beyan edilir ve ödenir. Buna göre, yerel ATV beyannamesinin hesap döneminin takvim yılı olduğu hallerde 1-31 Aralık tarihleri arasında, özel hesap dönemi uygulanıyorsa bu dönemin kapandığı ayı takip eden on ikinci ayın son gününe kadar verilmesi gerekmektedir.
Bu Tebliğ; kapsam, muafiyetler, hesaplama yöntemleri, güvenli limanlar ile beyan, bildirim ve ödeme yükümlülüklerine ilişkin ayrıntılı açıklamalar içermektedir.
Konu ile ilgili Gelir İdaresi Başkanlığı, Dijital Vergi Dairesi aracılığıyla, 7/1/2026 tarihinde bir duyuru yayımlamıştır.
Bu çerçevede, 2024 raporlama dönemine ilişkin “Yerel Asgari Tamamlayıcı Kurumlar Vergisi Beyannamesi”, e-Beyan sisteminde 7/1/2026 tarihi itibarıyla uygulamaya açılmıştır.
Mükellefiyet tesis etmiş olan kullanıcılar, Dijital Vergi Dairesi’ne mevcut kullanıcı kodu ve şifreleri ile giriş yaptıktan sonra e-Beyan modülü üzerinden ilgili beyannameye erişim sağlayabilmektedir.
Söz konusu duyuruya ek olarak yayımlanan “Parasal Sınırlar ve Kur Çevirmeleri” dokümanı ile “Yerel Asgari Tamamlayıcı Vergi (YATV) Kılavuzu”nda, beyannamenin doldurulmasına ve hesaplamalara ilişkin usul ve esaslar ayrıntılı şekilde açıklanmıştır.
Söz konusu Tebliğe, duyuruya ve eklerine aşağıdaki bağlantı yoluyla ulaşabilirsiniz.
Yerel ve Küresel Asgari Tamamlayıcı Kurumlar Vergisi Uygulama Genel Tebliği
Duyuru
Parasal Sınırlar ve Kur Çevirmeleri
YATV Kılavuzu 7-1-2026
